www.ikultura.net

Jest 00:14, rozpoczął się mój ostatni dzień pracowniczy w Dublinie. Powinienem być po kolejnej sesji hatha jogi w londyńskim Queen’s Mother Centre wczoraj, ale sprawy zawodowe ostatnio odsunęły mnie od tego niepowtarzalnego przeżycia. Siedząc na hotelowym łóżku staram się wykorzystać czas na opanowanie nieco teorii związanej z dziedziną, która mnie tak zafascynowała z empirycznego punktu. Spróbuję w jakiś sensowny sposób skompilować nieco informacji, aby podzielić się tym z wami, a może zainspirować do otwarcia się i spróbowania samemu wzięcia udziału w grupowych zajęciach hatha jogi. Joga) jest staroindyjską sztuką, mającą dopomóc człowiekowi odpowiedzieć na odwieczne zaproszenie Najwyższego, Brahmana, do pełnego poddania się i zjednoczenia z Nim na płaszczyźnie fizycznej, psychicznej i duchowej. Jest ona ścieżką, z pomocy której może korzystać każdy, niezależnie od wyznawanej religii czy światopoglądu. Jedną z kilku autentycznych szkół jogi jest hatha joga.

Słowo Hatha składa się z dwóch słów ha oznaczjącego słońce i tha oznaczjącego księżyc. Symbolika tej nazwy jest podobna do znaczenia yin (ida) i yang (pingala). Praca z ciałem jest punktem wyjściowym do pracy nad sobą. Praktyka hatha-jogi opiera się na ćwiczeniu asan (Aasana), czyli postaw ciała, których celem jest jego uelastycznienie, wzmocnienie i oczyszczenie, a także uspokojenie umysłu i zapanowanie nad nim. Temin hatha-joga jest czasami stosowany jako synonim radźa jogi, chociaż jako hatha-jogę rozumie się opacznie przeważnie tylko dwa z ośmiu stopni radźa jogi, a mianowicie: asana (Aasana) i pranajama (praanaayaamah). Asana jest częścią jogi, polegającą na wykonywaniu określonych pozycji, czyli postaw i pozycji ciała. Ćwiczenia te harmonizują ciało i umysł człowieka. Ciało sztywne i napięte należy rozciągnąć i rozluźnić, ciało zbyt rozluźnione należy wzmocnić. Hatha-jogini na początku obok asan uprawiają także pranajamę, czyli ćwiczenia oddechowe, mające oczyszczać mózg oraz resztę ciała z toksyn. Panowanie nad oddechem ściśle związane jest z panowaniem nad emocjami, wsłuchaniem się we własny organizm i wyciszeniem.

Wiele aspektów jogi szczególnie silnie obecnych w hatha jodze, jak specyficzne pozycje ciała (asany) wydaje się mieć szczególnie dawne pochodzenie. Pewne płaskorzeźby przedaryjskiej cywilizacji Mohendżo Daro interpretowano jako wizerunki medytującego w stanowiącej jedną z podstawowych asan pozycji lotosu (padmasana) Śiwy. Już Rygweda [X 136] mówi o dysponujących szczególnymi mocami nadnaturalnymi ascetach – munich unoszących się ponad wiatrem. Mistyczna anatomia ciała ludzkiego hatha jogi obecna jest w najstarszych upaniszadach – np. o istotnych dla hatha jogi niefizycznych kanałach energetycznych (nadi), w tym o najważniejszej, suszumnie, prowadzącej wzdłuż kręgosłupa do czubka głowy. Według Upaniszady Śwetaśwatara , ma to prowadzić do przezwyciężenia śmierci, choroby i starości.

Szczególnie charakterystyczna dla hathajogi jest koncepcja "ciał subtelnych", posiadających własną anatomię. Różne teksty hatha jogi przedstawiają tę anatomię nieco inaczej, panuje jednak wśród nich zgoda, że istnieją ćakry – centra o kształcie lotosu przyporządkowane różnymi miejscom ciała ludzkiego, oraz nadi, "żyły" łączące ćakry. Każda ćakra posiada wiele specyficznych sobie przyporządkowań, zwłaszcza bóstw lub par bóstw, inwokacji (mantra) i obrazów (jantra).

W rozumieniu wielu ludzi Joga ujmowana jest jako forma religii oraz filozofii. Pamiętać jednak należy, iż jest ona czymś więcej - jest umiejętnością współżycia w pełnej harmonii z samym sobą oraz otaczającym światem. Tym samym Jogę traktować należy jako naukę doskonalenia samego siebie. Jest wiele powodów dla których rozpoczynamy praktykować Jogę (Unifikację):
→ jedni traktują ją jako sposób na utrzymanie elastyczności i dobrej formy fizycznej ciała, wyrażającej się jego sprawnym funkcjonowaniem i korzystnym wyglądem;
→ jeszcze inni poszukują ulgi i ucieczki od gnębiących ich dolegliwości i problemów życiowych;
→ zaawansowane badania medyczne dowodzą, iż systematyczne praktykowanie Śavasana/m - pozycji całkowicie relaksacyjnej - obniża ciśnienie krwi;
→ systematyczne praktykowanie asan (postawy jogi) i pranayama (ćwiczenia oddechowe), skutecznie niweluje przewlekłe stany zmęczenia, przynosi ulgę w różnego rodzaju niedomaganiach (artretyzm, miażdżyca, żylaki, choroby serca)

Istnieje kilka zasad w hatha jodze jak zasada relaksacji, wydłużania, oddychania, czystego umysłu, zakorzenienia, połączenia, intencji (celu). Każda z nich ma dla mnie osobliwy urok, charakter, specyfikę, etc., ale najgłębiej oddziałuje na mnie na ostatnia – intencji. Korzenie Zasady Intencji, celu, sięgają idei ruchu, akrobacji, tańca i asan, są one nieodłączne od ludzkiej cielesności i psyche. Gdy przodkowie ludzkiej rasy przeszli od fazy małpy człekokształtnej do fazy "Homo erectus", nie tylko uwolnili ręce, co miało wpływ na rozwój części czołowej mózgu, uwolnili także kręgosłup, co pozwoliło na wykonywanie ruchów niemożliwych do wykonania przez zwierzęta. Nawet dziś można zaobserwować ekstatyczne tańce jako wspólny rytuał rdzennych mieszkańców różnych części świata, także joginów i joginek. Na podstawie tych obserwacji, musimy zrewidować pojęcie, że osoba "uczy się" pozycji i technik oddychania w yodze. W rzeczywistości nie istnieje nic takiego, czego ciało mogłoby się nauczyć, a czego jeszcze w nim niema, w formie pierwotnej, niewinnej, kompletnej. Zaproszenie do ujawnienia się tej formy jest intencją, celem. Intencja-cel jest wyobrażeniem sobie czystego obrazu ruchu, który chcemy wykonać, utrzymując równocześnie ciało w stanie relaksacji a umysł w stanie spokojnej czujności. Obraz, który wizualizujemy zaprasza Ciało Światła do wprowadzenia ciała fizycznego, w ruch lub pozycję przy pomocy specjalnego rodzaju oddychania, zwanego oddychaniem Mula Bandha: zanim zaczniemy jakąkolwiek pozycję, wizualizujemy ją, spokojnie i dokładnie. Czynność ta nie musi zajmować dużo czasu, u doświadczonego praktyka trwa ułamek sekundy. Im wyraźniej jesteśmy w stanie wyobrazić sobie ruch prowadzący do danej asany (pozycji) i samą asanę, w tym większym stopniu będzie to Asana Doskonała. Interesujące jest to, że pozycje, które trudno nam wykonać, są także trudne do wizualizacji. Następne zasady prowadzą Ciało Światła do faktycznego wykonania asany, a w rezultacie do Asany Doskonałej. Jeśli porównalibyśmy ciąg tych wszystkich czynności do uprawiania ogrodu, relaksacja i czysty umysł byłyby jak przygotowywanie ziemi, intencja-cel jak wkładanie do ziemi nasienia. Zakorzenianie miałoby miejsce wtedy gdy roślina wypuszcza swe korzenie, łączenie gdy rozwija swe liście i kwiaty, a oddychanie gdy pobiera tlen aby wzrastać w kierunku słońca (wyciąganie się).

Co mnie pociąga też w jodze, to fakt, że przeznaczona jest dla wszystkich, bez względu na wiek i kondycje fizyczną. Każdy ćwiczy dla siebie, według własnych możliwości, bez rywalizacji. Nieważne ile masz lat i jaka jest Twoja kondycja fizyczna. Joga jest niezastąpiona jako doskonałe remedium na stres, chandrę czy depresję. Poprawia samopoczucie, niweluje bóle kręgosłupa i stawów. Hatha Joga jest skutecznym sposobem naturalnego oczyszczania, uzdrawiania i rozwoju duchowego. Jest to praca z ciałem w statycznych i dynamicznych pozycjach (asanach) oraz w ich układach. Poszczególne asany układane są w określone sekwencje pozwalające symetrycznie rozciągać poszczególne grupy mięśni. W trakcie zajęć grupowych wykonanie każdej kolejnej asany poprzedzone jest dokładną instrukcją daną od nauczycieli. Ćwiczenia asan wykonuje się w ciszy i skupieniu. Umysł skoncentrowany jest na ruchu i oddechu, co wyłącza go z chaotycznej gonitwy myśli. Dzięki temu świadomość uczy się pozostawać "tu i teraz", a więc uprawiając joga/h uczymy się relaksu i koncentracji.

Poniżej macie dwa filmiki przedstawiające hatha jogę w praktyce, mam nadzieję, że nie tylko dla mnie poruszające i inspirujące.

Źródła:
Centrum Jogi
Wikipedia
Bractwa Zakonne Himavanti
Umysl